व्हीएस न्यूज - भोसरी एमआयडीसीतील झिकोप्लास्ट कंपनीचे व्यवस्थापक जावेद सय्यद यांनी‘रिसायकलिंग ऑफ प्लास्टीक फॉर मॅन्यूफॅक्चर पॉवर क्लॉक अँड ब्रिक्स्‌’ या नावाने दि.19 जुलै 2017 रोजी. पेटंट नोंदणी कार्यालय मुंबई येथे पर्यावरण पुरक प्लॅस्टिकचा पुर्नवापर करणारे पेटंट नोंदणी केले आहे. ‘रिसायकलिंग ऑफ प्लास्टीक फॉर मॅन्यूफॅक्चर पॉवर क्लॉक अँड ब्रिक्स्‌’ या त्यांच्या पेटंटमुळे घातक असणा-या प्लॅस्टिकचा पुनर्वापर होऊन पर्यावरण रक्षणास मदत होणार आहे. रस्त्यावरील खड्डे बुजविण्यासाठी टाकाऊ प्लॅस्टिकचा वापर करुन ‘खड्डे मुक्त शहर’ हे ध्येय साध्य करता येईल. यासाठी मोबाईल / पोर्टेबल प्लॅस्टिक रिसाइकलिंग मशीन उभारणी महानगरपालिकेने प्रत्येक क्षेत्रीय कार्यालय स्थरावर केल्यास शहर खड्डे मुक्त होईल. तसेच शेकडों लोकांना रोजगार मिळेल आणि कोट्यावधी रुपयांची बचत देखील होईल. असा दावा झिकोप्लास्ट कंपनीचे भागीदार संचालक जावेद सय्यद यांनी सोमवारी पिंपरीत पत्रकार परिषदेत केला. यावेळी संचालक आयुब सय्यद ,नाजणींन सय्यद उपस्थित होते,
अशा संशोधक वृत्ती असणा-या अभियंत्यांची सरकारने दखल घ्यावी, व त्यांना सक्षम अर्थ पुरवठा करावा तरच ‘स्टार्ट अप इंडिया’ प्रकल्पाला चालना मिळेल. या पेटंट अंतर्गत प्राप्त झालेल्या स्वामित्व हक्कातून त्यांनी ‘स्टार्ट अप इंडिया’ प्रकल्पाअंतर्गत ऑन लाईन नोंदणी केली. त्यानंतर दोन राष्ट्रीयकृत बँकांचे अधिका-यांनी सय्यद यांच्याशी संपर्क साधला. गेले पाच महिन्यांपासून सय्यद त्या बँकांच्या व्यवस्थापकांकडे कर्ज मिळण्यासाठी पाठपुरावा करीत आहे. मात्र बँक व्यवस्थापक सहकार्य करीत नसल्याची तक्रार जावेद सय्यद यांनी केली. बँक व्यवस्थापक नव उद्योजकांची पिळवणूक करतात. हे निषेधार्ह आहे. जावेद सय्यद(M.E.Mechanical) हे मेकॅनिकल शाखेतून व्दिपदवीधर आहेत. आतापर्यत त्यांनी एकूण सात पेटंट नोंदणी केली आहे. यापैकी चार पेटंट ॲटोमोबाईल क्षेत्रांशी तर तीन पर्यावरण क्षेत्रांशी संबंधीत आहेत. हा प्रकल्प पाणी बचत करणारा व ध्वनी, वायुचे प्रदुषण रोखणारा आहे. झिकोप्लास्टने विकसित केलेल्या तंत्रज्ञानाची सर्वात कौतुकास्पद बाब हीच आहे की या तंत्रज्ञानामध्ये कुठल्याही प्रकारचे वायू आणि पाणी प्रदुषण न होता टाकाऊ प्लॅस्टिकचा पुनर्वापर सहजशक्य आहे.
आपल्या प्रकल्पाविषयी माहिती देताना जावेद सय्यद यांनी सांगितले की, प्लॅस्टिकला निसर्गत: सडायला किंवा कुजायला जवळजवळ 80 ते 100 वर्ष एवढा कालावधी लागतो असे न कुजणारे प्लॅस्टिक जेंव्हा कुजण्या-या सेंद्रीय पदार्थामध्ये सामील होते तेव्हा मात्र त्यांचे मिश्र खतांमध्ये रुपांतर करणे खूप अवघड होऊन जाते म्हणून मग मनपा असे प्लॅस्टिक जमा करत नाही आणि मग ते तसेच इतरत्र पडून राहते आणि प्रदुषणात वाढ होते. यावर दुरगामी व कायमस्वरुपी उपाय भोसरी एमआयडीसी सेक्टर नं. 7 मधील झिकोप्लास्ट कंपनीने नवीन तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. ज्यात सर्व प्रकारचे प्लॅस्टिकचा वापर करुन पेव्हर ब्लॉक आणि विटांचे उत्पादन करता येईल. याचे झिकोप्लास्ट कंपनीने ‘रिसायकलिंग ऑफ प्लास्टीक फॉर मॅन्यूफॅक्चर पॉवर क्लॉक अँड ब्रिक्स्‌’ हे तंत्रज्ञान पेटंट नोंदणी केले आहे. त्याच्या हक्कातून एक वर्ष प्रयत्न करुन ‘पिटर’(Peater) मशीनची निर्मिती केली आहे. प्लॅस्टिकचा पुनर्वापर करणारे व्यापारी सुध्दा जे प्लॅस्टिक वापरत नाही त्या टाकाऊ प्लॅस्टिकचा सुध्दा वापर यात करता येतो. प्लॅस्टिकचा असा पुनर्वापर करणे हा सर्वात नवीन आणि टिकाऊ असा प्रकल्प आहे.
पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या मोशी येथील कचरा विभागामध्ये 12 टन एवढे प्रचंड टाकाऊ प्लॅस्टिक दररोज जमा केले जाते. या 12 टनापैकी फक्त 4 ते 5 टन एवढेच टाकाऊ प्लॅस्टिक पुनर्वापर करण्याजोगे असते. झिकोप्लास्टने शोधलेल्या या तंत्रज्ञानामध्ये ह्याच अश्या पडून राहिलेल्या टाकाऊ प्लॅस्टिकचा पुनर्वापर करणे सहज शक्य आहे. पातळ द्रवरुपातील प्लॅस्टिक आणि दगडांचा बारीक चुरा एकत्रित करुन पेव्हर ब्लॉक किंवा विटा बनविल्या जातात. यात मानवी हस्तक्षेपाची गरज नाही. टाकाऊ प्लॅस्टिक वितळवताना कोणताही धूर बाहेर पडत नाही. सर्व धूर exhaust gas तंत्रज्ञानाव्दारे शोषला जातो आणि त्यावर रासायनिक प्रक्रिया करुन शुध्द हवेत रुपांतर केले जाते. यासाठी पाण्याचा अल्पसा वापर करावा लागतो. या पेव्हर ब्लॉकचा वापर फुटपाथ आणि वाहन पार्किंग, औद्योगिक आस्थापनातील फ्लोरिंगसाठी करता येईल. बाजारात उपलब्ध असलेले पेव्हर ब्लॉक वजनाने जास्त असून त्यांची वजन पेलण्याची क्षमता 8 टन एवढी आहे. एकदा तुटले की परत वापरता येत नाही. झिकोप्लास्टने बनविलेल्या पेव्हर ब्लॉक आणि ब्रिक्स्‌चा पुनर्वापर करता येतो. ते वजनाला तर हलके आहेत आणि त्यांची वजन पेलण्याची क्षमता 22 टन एवढी प्रचंड आहे. (सोबत प्रयोग शाळा अहवाल जोडला आहे.) तसेच हे पेव्हर ब्लॉक 150 डीग्री एवढे तापमान सहन करु शकतात. हे ब्लॉक तोडणे खूप कठिण आहे. त्यामुळे याचा वापर औद्योगिक क्षेत्रात देखील होऊ शकतो. याची किंमत सध्या उपलब्ध असणा-या पेव्हर ब्लॉकच्या तुलणेत 40 टक्के कमी आहे.
10 सेटअप मशीन पिंपरी चिंचवड परिसरामध्ये उभारले तर अनेक बेरोजगारांना रोजगार उपलब्ध होईल व हजारों टन प्लॅस्टिकचा पुनर्वापर होईल. रस्त्यावरील खड्डे बुजविण्यासाठी याचा वापर करुन ‘खड्डे मुक्त शहर’ हे ध्येय साध्य करता येईल. यासाठी मोबाईल / पोर्टेबल प्लॅस्टिक रिसाइकलिंग मशीन उभारणी करावी लागेल. असेही जावेद सय्यद यांनी सांगितले.